سوال:چرا شیعه در راه اثبات عقاید خود،علاوه بر"ظاهر"،به"باطن"قرآن مراجعه می کند و باب تأویل را به روی کتاب خدا می گشاید؟
امیرالمومنین علیه السلام در خطبه ی 18 نهج البلاغه می فرمایند:
به درستی که ظاهر قرآن حَسن است و مُعجِب و باطن آن عمیق است و بی پایان.فانی نمی شود سخنان عجیبه ی آن و به نهایت نمی رسد نکته های غریبه ی آن.زائل نمی شود ظلمات شبهات مگر به انوار آیات باهرات آن."
قرآن کریم خود را چنین معرفی می کند:
"کِتابٌ أُحکِمَت آیاتُه ثمَّ فُصِّلَت مِن لَدُن حَکیمٍ خَبیرٍ" هود:2
در یک نگاه گذارا به قرآن نه تنها این تفصیل را در ظاهرکتاب خدا نمی بینیم بلکه در بسیاری از مطالب شاهد نوعی اجمال هستیم.قرآن مجید سوال"این تفصیل در کجاست؟"را این گونه جواب می دهد:
"بَل هو آیاتُ بیّناتُ فی صُدور الَّذینَ أُتوا العِلم،وَ ما یَجحَدُ بآیاتِنا إلّا الظّالمونَ" عنکبوت:50
پس کتاب الاهی آیات روشنی ست که در سینه ی آنانی به ودیعت نهاده شده که با ویژگی"أُتوا العِلم"ستوده شده اند.
می توانیم شاهد ترسیم روشن تری از چهره ی این اشخاص باشیم؛آنجا که قرآن مجید می فرماید:
"قُل:کَفی باللهِ شَهیداً بَینی و بَینَکُم و مَن عِندَهُ عِلمُ الکِتاب" رعد:44
بنابر آنچه ذیل تفاسیر آمده است،مراد قطعی از این فرد علیِّ بن ابی طالب علیه السلام است.قرآن مجید در آیه ی دیگری با صراحت بیشتر آگاهی به تأویل قرآن را تنها و تنها از آن خداوند و راسخان در علم می شناسد و می فرماید:
"وَ ما یَعلَمُ تَأویلَه ألّا الله وَ الرّاسخونَ فی العلم" آل عمران:6
امیرالمومنین علیه السلام در غرر الحکم و درر الکلم و نهج البلاغه(با مختصری تغییر)می فرمایند:
"کجایند آنان که به دروغ و ستم و از روی حسدورزی به ما_به جای آن که ما را راسخان در علم بدانند_می پندارند خود راسخ در علم اند؛در حالی که خدای سبحان مقام ما را رفیع و آنها را(که دروغ گوی ستم کننده ی حسودند)پست کرده است."
این مسئله را از دیدگاهی دیگر نیز می توان مورد نظر قرار داد.قرآن مجید در بیان شأن پیامبر صلی الله علیه و آله در کنار قرآن می فرمایند:
"وَ أنزلنا إلیکَ الذِّکرَ لِتُبَیِّنَ لِلنّاسِ ما نُزِّلَ إلَیهِم وَ لَعَلَّهُم َِتَفَکَّرونَ" نحل:44
یعنی پیامبر مأموریت تبیین و روشنگری و إرائه ی طریق در آیات فروفرستاده ی الاهی را دارد.
به یقین در فرصت 23 ساله ی دوران رسالت پیامبر صلی الله علیه و آله با وجود مشکلات و مصائب فراوان،تبیین و روشنگری نسبت به همه ی آیات قرآن برای امّت صورت نگرفت.با رحلت پیامبر صلی الله علیه و آله شأن تبیین برعهده ی چه کسی قرار گرفت؟
پاسخ و رمز این سوال را باید در روایت معروف و مشترک بین فریقین یعنی حدیث ثقلین یافت...
این کلام پیامبر صلی الله علیه و آله با تأکید بر همراهی کتاب و عترت و ضرورت تمسک به هر دو به عنوان ضمانت هدایت نشان دهنده ی آن است که قرآن مجید کتاب ارزنده ای ست که همواره در کنار خود آموزگاری را می خواهد تا به کار تبیین اهداف آن کتاب بپردازد و ضامن جلوه ی حیات و بقای آن باشد و تنها این رجال_امیرالمومنین و اولاد معصومشان_توانمندند که در جایگاه پیامبر صلی الله علیه و آله قرار گرفته و مأموریت "َلِتُبَیِّنَ لِلنّاسِ ما نُزِّلَ إلَیهِم"را با الهام از پیامبر صلی الله علیه و آله و برخورداری از علم الاهی در گذر زمان انجام دهند.